Berliner Unterwelten: de bunkers en tunnels van Berlijn bezoeken

Bijgewerkt op 9 oktober 2026

De vereniging Berliner Unterwelten e.V. organiseert rondleidingen door de schuilkelders, bunkers en tunnels onder Berlijn. De meeste tochten vertrekken vanaf station Gesundbrunnen, ten noorden van het centrum, waar de vereniging haar informatiepunt en boekwinkel heeft, Brunnenstraße 105 (13355 Berlijn). Elke rondleiding duurt ongeveer 90 minuten en kost € 18; kaartjes worden alleen online verkocht, tot 30 dagen van tevoren. De tochten bestrijken twee periodes: de Tweede Wereldoorlog, met de schuilkelders van de burgerbescherming en de luchtafweertoren in het Humboldthain-park, en de Koude Oorlog, met de atoomschuilkelders en de tunnels onder de Muur waarmee men uit Oost-Berlijn vluchtte. De gidsen belichten ook het burgerlijke ondergrondse Berlijn: buizenpost, brouwerijen, metro en riolen.

Niet te missen

"Dunkle Welten" (Donkere werelden)

De historische tocht van de vereniging: achter een deur van metrostation Gesundbrunnen ligt een schuilkelder uit de Tweede Wereldoorlog. Hij ontsnapte na 1945 aan de vernielingen van de geallieerden, omdat opblazen de metrotunnel zou hebben bedreigd, en de vereniging herontdekte hem in 1998. In de zalen is het museum van de vereniging gevestigd, over de luchtoorlog, de burgerbescherming en voorwerpen die onder de voormalige regeringswijk zijn teruggevonden.

De luchtafweertoren van het Humboldthain

In 1940 beval Hitler de bouw van luchtafweertorens om Berlijn te beschermen. Die in het Humboldthain-park werd na de oorlog slechts gedeeltelijk verwoest. De rondleiding "Vom Flakturm zum Trümmerberg" doorloopt drie van de zeven niveaus, met doorkijkjes in het gebouw. Ze vindt alleen plaats van april tot eind oktober, om de vleermuizen die er overwinteren niet te storen; minimumleeftijd 18 jaar, helm verstrekt en verplicht.

"Unterirdisch in die Freiheit" (Vluchten onder de Muur)

Deze tocht vertelt over de tunnels die onder de Muur werden gegraven door Berlijners die naar het Westen wilden, met foto's uit die tijd, voorwerpen en tunnelreplica's op ware grootte. Vertrek Brunnenstraße 141 (10115 Berlijn), bij station U Bernauer Straße en het Berlijnse Muurmonument.

De andere tochten

"U-Bahn, Bunker, Kalter Krieg" bezoekt de schuilkelders uit de Koude Oorlog onder het Blochplatz (vertrek op de hoek van de Badstraße en de Böttgerstraße). De tocht "Atombunker Pankstraße" toont een atoomschuilkelder; de "Fichtebunker", Fichtestraße 6 in Kreuzberg (U Südstern), is een gashouder uit 1883-1884 die in 1940 tot schuilkelder werd omgebouwd. Daarbij komen de AEG-tunnel en de tunnel en bunker van de Dresdener Straße (vanaf 14 jaar).

De tentoonstelling "Mythos Germania"

In een ondergrondse zaal van station Gesundbrunnen (hoek Badstraße en Behmstraße) toont de permanente tentoonstelling Hitlers stedenbouwkundige plannen voor Berlijn en de misdaden die met de uitvoering ervan samenhingen, waaronder dwangarbeid. Geopend op zaterdag van 11.00 tot 17.00 uur (laatste toegang 16.00 uur); € 6, gereduceerd € 5, € 3 bij voorlegging van een rondleidingskaartje; ter plaatse alleen contant betalen.

Praktische info

Tips

Koop uw kaartjes in de online winkel van de vereniging: bij het vertrekpunt is er geen verkoop, en kaartjes worden niet omgeruild of terugbetaald, behalve bij annulering door de vereniging. De data van elke tocht en van de rondleidingen in het Engels staan daar vermeld. Het gereduceerde tarief (€ 13) geldt onder meer voor scholieren en studenten, met bewijs; de Berlin WelcomeCard is niet geldig voor de rondleidingen. Foto's en video's zijn tijdens de rondleidingen verboden. Prijzen gecontroleerd in oktober 2026. Lees ook: Berlijn en de Tweede Wereldoorlog en ongewoon Berlijn.

Hoe er te komen

Informatiepunt en vertrek van "Dunkle Welten": Brunnenstraße 105, 13355 Berlijn (zuidelijke uitgang van station Gesundbrunnen). S-Bahn en U8 Gesundbrunnen, bus 247. Het vertrekpunt van de andere tochten verschilt: controleer het op uw kaartje. De vlooienmarkt van het Mauerpark ligt ten zuiden van Gesundbrunnen, richting Prenzlauer Berg. Kinderen onder de 7 jaar worden niet toegelaten, en de vereniging raadt de rondleidingen aan vanaf 14 jaar. Gesloten, stevig schoeisel is verplicht; alleen kleine tassen worden toegelaten. Geen toiletten ter plaatse en geen toegang voor rolstoelen (behalve bij de operatiebunker in de Teichstraße).