Betalen in Berlijn: contant, pinpas en fooi in 2026

Contant of kaart: de stand van Berlijn in 2026

Duitsland blijft gehecht aan contant geld. Volgens het onderzoek van de Bundesbank naar betaalgewoonten, gepubliceerd in juni 2026, werd in 2025 45 % van de dagelijkse aankopen contant betaald: voor het eerst daalt dat onder de helft, maar contant blijft het meest gebruikte betaalmiddel naar aantal transacties. Het overheerst vooral bij kleine bedragen.

In Berlijn accepteren de meeste supermarkten, warenhuizen, ketens, musea en restaurants de kaart, vaak contactloos. De uitzonderingen zijn vooral kleine zaken: Kneipen (buurtcafés), Spätis (late avondwinkels), bakkerijen, Imbiss (snackbars) en marktkraampjes. Het bordje 'Nur Barzahlung' of 'Keine Kartenzahlung' bij de ingang of de kassa waarschuwt u. Andere zaken accepteren de kaart pas vanaf een minimumbedrag, vaak bij de kassa aangegeven: in Duitsland verbiedt vandaag geen enkele regel dat.

Dat kan veranderen. Het coalitieakkoord van 2025 voorzag erin om naast contant geld geleidelijk minstens één digitale betaaloptie aan te bieden. Op 11 september 2026 presenteerde het federale ministerie van Financiën de grote lijnen van een ontwerp: vanaf 2027 zou elke winkel of elk restaurant naast contant geld minstens één digitaal betaalmiddel moeten accepteren, met uitzonderingen die worden overwogen voor verenigingen, dorpsfeesten en vlooienmarkten. In oktober 2026 is die tekst nog niet aangenomen: er geldt voorlopig geen verplichting.

Praktisch advies: houd altijd 30 tot 50 € aan kleine biljetten en munten bij u. Dat volstaat voor een Späti, een currywurst, een glas in een Kneipe of een ochtend op de vlooienmarkt van het Mauerpark, waar veel kraampjes alleen contant geld aannemen.

Girocard, Visa, Mastercard en mobiel betalen

De meest verspreide kaart bij Duitsers is de girocard, de betaalkaart van de nationale banken. Dat verklaart waarom sommige kleine zaken lang 'EC-Karte' accepteerden maar geen buitenlandse kaarten. Tegenwoordig accepteren de meeste terminals ook Visa en Mastercard, zowel debet als krediet; American Express is veel minder gangbaar. Kijk bij twijfel naar de logo's op de deur of de terminal voordat u bestelt.

Contactloos betalen is gangbaar, ook per telefoon of horloge: uit het onderzoek van de Bundesbank blijkt dat mobiel betalen bijna verdubbeld is en in 2025 goed was voor 10 % van de aankopen. De terminal kan om uw pincode vragen bij een hoog bedrag of na meerdere opeenvolgende contactloze betalingen. Het bordje 'Nur girocard' wijst op een terminal die buitenlandse kaarten weigert: zorg dan voor contant geld.

Vervoer: de kaart in de bus, munten in de tram

Sinds 2 september 2024 kunt u in de BVG-bussen niet meer contant betalen. De chauffeur verkoopt nog wel kaartjes, maar uitsluitend via contactloze betaling: debet- of creditcard, Apple Pay, Google Pay of de prepaid BVG-kaart (Guthabenkarte), die u contant oplaadt bij BVG-kantoren en op veel Lotto-verkooppunten.

De automaten in de U-Bahn- en S-Bahn-stations accepteren de kaart, contactloos of met pincode, en munten; bankbiljetten alleen op sommige toestellen. De kleine automaten aan boord van de trams nemen daarentegen alleen munten aan. Het eenvoudigst blijft uw tickets kopen in de BVG-app, te betalen met kaart of mobiel. De soorten tickets en hun prijzen staan in onze gids over het vervoer in Berlijn.

Geld opnemen: geldautomaten en dynamische conversie

Geldautomaten heten Geldautomat of Bankautomat. De betrouwbaarste zijn die van banken en spaarbanken (Sparkasse, Volksbank, Deutsche Bank, Commerzbank…), in de hal of aan de gevel van een filiaal. Voor een kaart die niet tot hun netwerk behoort, kunnen deze banken opnamekosten aanrekenen ('direktes Kundenentgelt'), die vóór uw bevestiging op het scherm moeten staan. Uw eigen bank kan er nog andere bijrekenen.

Wees op uw hoede voor onafhankelijke automaten in Spätis, stations of toeristische straten, zoals die van Euronet: hun kosten en vooral hun wisselkoers zijn vaak ongunstig.

De belangrijkste valkuil is de dynamische valutaconversie. Bij de automaat en bij de terminal van een winkelier stelt het scherm voor om 'in uw valuta' te betalen in plaats van in euro, met een koers die als gegarandeerd wordt voorgesteld. Kies altijd de euro: de koers van de dynamische conversie is minder gunstig dan die van uw bank. Bedek uw pincode en vermijd 's nachts afgelegen automaten; onze andere veiligheidstips staan in onze gids over de oplichting die u in Berlijn beter vermijdt.

In het restaurant: apart afrekenen en fooi

In Duitsland zijn de prijzen op de kaart inclusief btw en bediening: er komt geen couvert of bedieningspercentage bij de rekening. Om te betalen staat u niet op: u vraagt de ober om de rekening ('Die Rechnung, bitte' of 'Zahlen, bitte'), die aan tafel komt afrekenen met zijn portemonnee of draagbare terminal.

Hij vraagt dan vaak 'Zusammen oder getrennt?': samen of apart. De rekening delen tussen vrienden is doodgewoon, ook in een groep; ieder zegt wat hij heeft gebruikt en betaalt zijn deel.

De fooi (Trinkgeld) is niet verplicht, maar het is gebruikelijk om voor een goede bediening ongeveer 5 tot 10 % te geven. U laat haar niet op tafel liggen: u noemt het bedrag bij het betalen. Voor een rekening van 27,40 € zegt u bijvoorbeeld '30, bitte' terwijl u een biljet van 50 € overhandigt, en de ober geeft u 20 € terug. Als u het exacte bedrag met fooi geeft, zegt u 'Stimmt so': de ober houdt het wisselgeld. Bij betaling met kaart noemt u het afgeronde totaal voordat hij het bedrag op de terminal invoert, of u kiest de fooi als het apparaat dat voorstelt.

In bars en Kneipen rondt u af naar boven op de hele euro. Aan de toonbank van een Imbiss of een bakkerij is een fooi zeldzaam; soms staat bij de kassa een 'Trinkgeld'-spaarpot.

Pfand: statiegeld op flessen en glazen

De meeste flessen en blikjes die in Duitsland worden verkocht, hebben statiegeld, dat aan de kassa bij de prijs wordt opgeteld. Wegwerpflessen en -blikjes met een pijllogo kosten 0,25 € statiegeld. Herbruikbare flessen hebben 0,08 € (bier) of 0,15 € (water, sap) statiegeld. Zie ook onze gids over het statiegeld op flessen in Berlijn.

Om het bedrag terug te krijgen, brengt u de lege verpakkingen naar een supermarkt: een automaat neemt ze terug en print een bon (Pfandbon) die u aan de kassa inlevert. Als u ze niet wilt terugbrengen, zet u ze naast een vuilnisbak in plaats van erin: verzamelaars halen ze op. In bars, op festivals en kerstmarkten geldt vaak ook statiegeld op glazen en bekers: u krijgt het terug als u ze bij het kraampje inlevert.

Openbare toiletten: 50 cent, zonder contant geld

De 'Berliner Toilette'-cabines langs de straten kosten 0,50 €. Volgens exploitant Wall accepteren ze sinds juli 2024 geen munten meer: u betaalt met debet- of creditcard, Apple Pay, Google Pay, prepaid BVG-kaart of via de app 'Berliner Toilette' (PayPal). Van de 278 locaties in de stad zijn er 107 gratis, en het urinoir is vaak vrij toegankelijk. In stations en warenhuizen zijn de toiletten doorgaans ook betaald.

Taxi's: gereguleerd tarief en kaart geaccepteerd

De Berlijnse taxi's, crèmekleurig met een gele TAXI-lichtbak, hanteren een tarief dat door de Senaat van Berlijn is vastgesteld:

• Instaptarief: 4,30 €.
• Prijs per kilometer: 2,80 € voor de eerste 3 km, 2,60 € van 3 tot 7 km, daarna 2,10 €.
• Kurzstrecke: 6 € voor maximaal 2 km, alleen als u een rijdende taxi op straat aanhoudt (niet bij een standplaats of telefonisch) en dit bij het instappen vraagt.

Sinds 2015 moet elke Berlijnse taxi cashloze betaling accepteren met minstens drie gangbare debet- of creditcards, en voor betaling met kaart wordt geen toeslag gerekend. De chauffeur kan om een identiteitsbewijs vragen. Voor de fooi rondt u doorgaans het getoonde bedrag af. Voor ritten vanaf de luchthaven, die een eigen tarief volgen, zie onze gids over de luchthaven van Berlijn BER.

Btw-teruggave: Tax Free voor niet-EU-inwoners

Als u buiten de Europese Unie woont, kunt u een deel van de Duitse btw terugkrijgen op aankopen die u in uw persoonlijke bagage meeneemt. Hoofdvoorwaarden: de factuur moet meer dan 50 € inclusief btw bedragen en de goederen moeten binnen drie maanden na aankoop de EU verlaten. Vraag het teruggaveformulier aan in de winkel (warenhuizen zoals het KaDeWe en veel winkels gebruiken diensten als Global Blue of Planet) en laat het door de douane afstempelen bij uw vertrek uit de EU, met de ongebruikte artikelen en uw ticket. Zitten de aankopen in een ingecheckte koffer, ga dan naar de douane vóór het inchecken. De terugbetaling wordt daarna uitgekeerd door de winkel of de teruggaveoperator, na aftrek van zijn kosten: de belastingdienst betaalt reizigers niet rechtstreeks terug. EU-inwoners komen er niet voor in aanmerking.

Samenvatting: hoe waarvoor betalen

Tarieven vastgesteld in oktober 2026.

Verder lezen

Om de kosten van uw verblijf post voor post in te schatten, leest u onze gids Berlijn met een klein budget. En om uw portemonnee een hele dag dicht te houden, put u uit onze selectie gratis activiteiten in Berlijn.