Berlijnse Muur-gedenkplaats (Bernauer Straße): gratis bezoek, openingstijden en geschiedenis

Bijgewerkt op 9 oktober 2026

De Berlijnse Muur-gedenkplaats (Gedenkstätte Berliner Mauer) strekt zich over ongeveer 1,4 km uit langs de Bernauer Straße, op de grens van de wijken Mitte en Wedding. Precies hier liep de Muur: de gevels aan de ene kant van de straat behoorden tot Oost-Berlijn, de stoep tot West-Berlijn. Je ziet hier nog een stuk grensstrook zoals die was, met de Muur, de 'dodenstrook' en een originele wachttoren. De locatie, beheerd door de Stichting Berlijnse Muur (Stiftung Berliner Mauer), is helemaal gratis: het buitengedeelte is dagelijks van 8:00 tot 22:00 toegankelijk, het bezoekerscentrum en het documentatiecentrum van dinsdag tot en met zondag van 10:00 tot 18:00.

Niet te missen

De openluchttentoonstelling

Verdeeld over vier zones (A tot D) langs de straat vertelt ze over de bouw van de Muur, de sloop van de huizen aan de grens en het dagelijks leven aan beide kanten. Staven van cortenstaal markeren het tracé van de verdwenen Muur, platen in de grond de plek van vluchttunnels en gesloopte gebouwen, en 'archeologische vensters' tonen de opeenvolgende lagen van de versterkingen.

Het documentatiecentrum en zijn uitkijktoren

Op nr. 111 van de Bernauer Straße legt de tentoonstelling '1961 | 1989. De Berlijnse Muur' (420 m²) met voorwerpen, biografieën en getuigenissen uit waarom de Muur werd gebouwd, hoe men ermee leefde en waarom hij viel. Vanaf het uitkijkplatform kijk je uit over het gedenkteken van Kohlhoff & Kohlhoff, ingehuldigd op 13 augustus 1998: een bewaard stuk grensstrook met wachttoren, op de hoek van de Ackerstraße.

De Verzoeningskapel

Deze ovale kapel van hout en leem werd in 2000 ingewijd op de voormalige grensstrook, op de plek van de Verzoeningskerk, die in het niemandsland was blijven staan en in 1985 door de DDR werd gesloopt. Van dinsdag tot vrijdag, van 12:00 tot 12:15, herinnert een korte, voor iedereen toegankelijke plechtigheid aan de levensgeschiedenis van een van de slachtoffers van de Muur.

Het Venster van de herinnering

In zone A verzamelt deze wand van nissen van roestend staal de namen, data en foto's van de slachtoffers van de Muur. Volgens de Stichting werden tussen 1961 en 1989 minstens 140 mensen gedood of kwamen om aan de Berlijnse grens.

Het bezoekerscentrum

Op nr. 119, op de hoek van de Gartenstraße, is dit het vertrekpunt van het bezoek en van de rondleidingen. Op de eerste verdieping wordt een inleidende film over de geschiedenis van de Muur vertoond. In het nabijgelegen S-Bahn-station Nordbahnhof toont een tentoonstelling op de tussenverdieping de 'spookstations' waar de metro's uit West-Berlijn zonder te stoppen doorheen reden onder Oost-Berlijn.

Praktische info

Tips

Begin bij het bezoekerscentrum, bij station Nordbahnhof, en loop dan de Bernauer Straße op naar het oosten: zo volg je de zones A tot D in volgorde en eindig je bij station U8 Bernauer Straße, op een paar minuten van de Mauerpark. Reken op minstens twee uur voor het buitengedeelte, de uitkijktoren en de tentoonstelling. De Stichting biedt openbare rondleidingen aan (5 €, met korting 3 €; 7 €, met korting 4 € voor rondleidingen van meer dan 90 minuten; tarieven vastgesteld in oktober 2026), op vaste data uit haar online agenda, in het Duits en soms in het Engels of andere talen. Er zijn garderobe en kluisjes, en beide centra zijn toegankelijk voor rolstoelen. Om deze plek in één dag te verbinden met de andere restanten van de Muur, volg je onze route langs de sporen van de Muur. Lees ook: Oost-Berlijn en de DDR.

Hoe er te komen

Bezoekerscentrum: Bernauer Straße 119, 13355 Berlijn; documentatiecentrum: Bernauer Straße 111. S-Bahn S1, S2, S25 en S26, station Nordbahnhof; tram M10, halte Nordbahnhof; bus 247, halte S Nordbahnhof/Gartenstraße; U8, station Bernauer Straße, aan het andere uiteinde van de locatie; U6, station Naturkundemuseum, dat ook het natuurhistorisch museum bedient.