Stolpersteine in Berlijn: de gedenkstenen, waar je ze vindt en hoe je ze leest
Stolpersteine ("struikelstenen") zijn kleine messing plaatjes van 10 cm die in het trottoir zijn ingelaten voor het laatste vrij gekozen woonadres van een slachtoffer van het nazisme. De kunstenaar Gunter Demnig startte het project; in Berlijn bestaan ze sinds 1996 en volgens een persbron van mei 2026 zijn het er inmiddels meer dan 11.000. Je kunt ze altijd vrij bekijken, zonder ticket. Reken op 30 minuten voor een korte ronde in Mitte, 2 uur voor een langere wandeling.
Niet te missen
Eén steen, één leven
Elk plaatje draagt een naam, een geboortedatum en het lot van de persoon (deportatie, ballingschap, zelfmoord, moord). Buig voorover om te lezen: dat is het gebaar dat het project vraagt.
Groepen stenen
In Mitte, bij de Zimmerstraße, herinneren rijen stenen aan een heel huis of gezin. Wijken met vóór 1933 veel Joodse bewoners, zoals Mitte, Schöneberg en Wilmersdorf, hebben er de meeste.
Praktische info
Tips
- Op stolpersteine-berlin.de, het platform van de Berlijnse groepen, zoek je een adres en een biografie; zoek de straten bij je hotel op in plaats van een willekeurige lijst te volgen. Loop niet over de plaatjes en fotografeer ze niet respectloos. Lees voor de context Joods Berlijn en bezoek het monument voor de vermoorde Joden van Europa of het Otto Weidt-museum. De Nieuwe Synagoge ligt in hetzelfde gebied.
Hoe er te komen
De stenen liggen verspreid over de hele stad. Wandel voor een eerste tocht door de Spandauer Vorstadt (Mitte): S-Bahn Hackescher Markt of U8 Weinmeisterstraße. Een AB-ticket dekt alle ritten.
Openingstijden
In de buurt
Bekijk op de kaart →
Reacties
Nog geen reacties.