Berlijn en de LGBT-gemeenschap: een stukje geschiedenis
In de jaren twintig was Berlijn een van de hoofdsteden van het homo- en lesbische leven in Europa: bars, cabarets en verenigingen concentreerden zich rond Nollendorfplatz en in het centrum. Dat leven kwam in 1933 tot stilstand met de komst van de nazi's, die de ontmoetingsplekken sloten en homoseksuelen vervolgden. Na de oorlog kwam de scene weer op gang in West-Berlijn, vooral in Schöneberg, terwijl ze in het Oosten discreter bleef. Sinds de hereniging is de stad een belangrijke bestemming voor LGBT-reizigers geworden.
De wijken om uit te gaan
- Schöneberg, rond Nollendorfplatz: de historische gaywijk, met de Motzstraße, de Fuggerstraße en de Eisenacher Straße. Terrassen en bars die 's avonds open zijn, een buurtsfeer. Zie onze gids over Schöneberg.
- Kreuzberg: een alternatievere en gemengde scene, rond de Oranienstraße. Zie onze gids over Kreuzberg.
- Neukölln: veel queerfeesten, in meer underground clubs. Een historische club van de gemeenschap, SchwuZ, ligt in deze wijk.
De Berlijnse clubs hanteren een selectie aan de deur en verbieden vaak foto's. De openingstijden van bars en de feesten verschillen sterk van week tot week: bekijk de programma's voordat je op pad gaat. Onze gids Berlijn bij nacht geeft de algemene richtlijnen om uit te gaan.
De grote feesten
- De Christopher Street Day (CSD): de Berlijnse Pride, in juli. In 2026 vond de betoging plaats op zaterdag 25 juli, met een bijeenkomst de dag ervoor, vrijdag 24 juli, bij de Brandenburger Tor. De stoet vertrekt vanaf de Leipziger Straße, bij Spittelmarkt, loopt door Schöneberg en eindigt bij de Brandenburger Tor. Data en route veranderen elk jaar: raadpleeg het officiële programma voordat je boekt.
- Het Lesbisch-schwules Stadtfest (Motzstraßenfest): een groot, gratis straatfeest rond Nollendorfplatz, in juli. In 2026 vond het plaats op 18 en 19 juli.
Deze twee evenementen trekken enorm veel mensen: boek je verblijf ruim van tevoren en reken op hinder in het openbaar vervoer (zie waar slaap je in Berlijn en openbaar vervoer).
Gedenkplaatsen en musea
- Het Denkmal für die im Nationalsozialismus verfolgten Homosexuellen, ingehuldigd op 27 mei 2008, staat aan de rand van de Tiergarten, tegenover het Monument voor de vermoorde Joden van Europa. Het is ontworpen door de kunstenaars Michael Elmgreen en Ingar Dragset en is een betonblok van 3,60 meter hoog; door een glazen opening zie je een korte film met kussende stellen. De toegang is vrij.
- Het Schwules Museum, Lützowstraße 73, toont de geschiedenis en cultuur van gays en queers. Geopend in 1985, wordt het gepresenteerd als het eerste museum ter wereld over de homogeschiedenis. Het is open op maandag, woensdag en vrijdag van 12.00 tot 18.00 uur, op donderdag van 12.00 tot 20.00 uur, op zaterdag van 14.00 tot 19.00 uur en op zondag van 14.00 tot 18.00 uur (dinsdag gesloten). Toegang 9 €, verlaagd tarief 3 €. Bekijk het programma van de tentoonstellingen op de officiële site.
Tips voor LGBT-reizigers
Berlijn is gastvrij voor stellen van hetzelfde geslacht en voor transreizigers, en genegenheidsbetuigingen vallen in de centrale wijken meestal niet op. Zoals overal komen er losse incidenten voor, vooral laat op de avond of aan de rand van de stad: blijf alert, vermijd 's nachts verlaten straten en aarzel niet om hulp te vragen in een open bar of winkel. Bel in noodgevallen 112 of 110.
Meer lezen
Begin met de gids over Schöneberg en steek dan de stad over naar Kreuzberg. Voor de uitgaansavonden: zie Berlijn bij nacht.
