Kulturforum Berlijn: musea, Philharmonie en architectuur bij de Potsdamer Platz

Het Kulturforum in het kort

Het Kulturforum werd vanaf de jaren 1950 ontworpen als het culturele centrum van West-Berlijn: na de deling van de stad lagen de collecties van het Museumeiland in het oosten, en West-Berlijn wilde een nieuw centrum. Het terrein, aan de rand van de Tiergarten, lag tegen de grens aan, in een door bombardementen verwoest gebied. Hans Scharoun ontwierp er de Philharmonie, ingehuldigd in 1963, waarna de naburige gebouwen volgden, elk met een eigen architect. Sinds de hereniging ligt het Kulturforum weer in het midden van de stad, op enkele minuten van de Potsdamer Platz.

Het complex omvat verschillende musea van de Staatliche Museen zu Berlin, plus de Philharmonie, de kamermuziekzaal, de Staatsbibliothek van Scharoun (de staatsbibliotheek, geopend in 1978) en de Sint-Matthäuskerk (St.-Matthäus-Kirche), een negentiende-eeuws gebouw waar tentoonstellingen van hedendaagse kunst worden gehouden.

De musea van het Kulturforum

De Gemäldegalerie, schilderkunst van de oude meesters

De Gemäldegalerie is het museum voor Europese schilderkunst van de dertiende tot de achttiende eeuw: twee Vermeers, een reeks Rembrandts, Caravaggio, Bruegel, Van Eyck, Dürer, Holbein. De zalen liggen gelijkvloers rond een grote centrale hal, wat het bezoek gemakkelijk maakt. Het museum is open van dinsdag tot en met zondag van 10:00 tot 18:00 en kost 14 € (gereduceerd 7 €).

De Neue Nationalgalerie, de glazen tempel

De Neue Nationalgalerie is het museum voor moderne kunst: de glazen hal van Mies van der Rohe (1968), gerestaureerd door David Chipperfield en heropend in 2021, biedt plaats aan grote tentoonstellingen, en de naoorlogse collectie bekijk je op de lagere verdieping. Het is open van dinsdag tot en met zondag van 10:00 tot 18:00, op donderdag tot 20:00, voor 20 € (gereduceerd 10 €).

Het Kunstgewerbemuseum: schatten, mode en design

Het Museum voor Kunstnijverheid (Kunstgewerbemuseum) toont edelsmeedkunst, middeleeuwse voorwerpen, mode en design. Het is het enige van het complex dat op maandag en dinsdag gesloten is. Het kaartje kost 10 € (gereduceerd 5 €), en de Welfenschat is momenteel niet te zien.

De andere collecties

Het Kupferstichkabinett (tekeningen en prenten), de Kunstbibliothek en het Musikinstrumenten-Museum (museum voor muziekinstrumenten) vervolledigen het complex en zijn inbegrepen in het Kulturforum-ticket. Het zijn meer gespecialiseerde bezoeken, die je bewaart voor een tweede keer.

De Philharmonie en de architectuur

De Philharmonie van Berlijn, thuisbasis van de Berliner Philharmoniker, is het meest herkenbare gebouw: een silhouet als een gouden tent, met het orkest midden in de zaal en het publiek eromheen. De gratis middagconcerten op woensdag (13:00, van september tot juni) zijn een goede manier om het gebouw te bezoeken zonder concertkaartje. De drie gebouwen van Scharoun, de Philharmonie, de kamermuziekzaal en de bibliotheek, vormen een ensemble dat herkenbaar is aan zijn vrije vormen, het tegenovergestelde van de strenge gevel van Mies van der Rohes Neue Nationalgalerie.

Een plek van herinnering vlakbij

Op tien minuten lopen, in de Stauffenbergstraße, ligt het Gedenkteken van het Duitse Verzet in het voormalige hoofdkwartier van het landleger, waar de samenzwering van 20 juli 1944 mislukte. De toegang is gratis: een bezoek dat goed past tussen twee musea. Voor het vervolg van dit verhaal, zie ook Berlijn en de Tweede Wereldoorlog.

Welk kaartje koop je?

Het Kulturforum-ticket (22 €, gereduceerd 11 €) is een dag geldig in alle staatsmusea van het Kulturforum. Het loont zodra je twee grote musea bezoekt, bijvoorbeeld de Gemäldegalerie en de Neue Nationalgalerie (14 € en 20 € apart). De Museumspass Berlin dekt ook al deze musea. Kinderen onder de 18 hebben gratis toegang. Op de eerste donderdag van de maand, van 16:00 tot 20:00, is de toegang tot de Neue Nationalgalerie gratis.

Hoeveel tijd moet je uittrekken?

In een halve dag zie je twee musea. Voor een hele dag reken je bijvoorbeeld op de Gemäldegalerie 's ochtends, een pauze, dan de Neue Nationalgalerie in de middag en het Gedenkteken aan het eind van de dag. Omdat het Kunstgewerbemuseum op maandag en dinsdag gesloten is, kies je een dag van woensdag tot en met zondag.

Praktische informatie

Het Kulturforum ligt op ongeveer 10 minuten lopen van de Potsdamer Platz, die wordt bediend door de U2 en de S-Bahnlijnen S1, S2, S25 en S26. Ook de bussen M29, M48, M85 en 200 stoppen bij het complex. De details van de vervoerskaartjes staan in onze gids over het openbaar vervoer in Berlijn. Wil je in de buurt overnachten, kijk dan bij waar slapen in Berlijn.

Verder lezen

Om deze musea met andere te vergelijken, lees onze selectie van de beste musea van Berlijn en de lijst van gratis musea in Berlijn. Het Kulturforum combineer je makkelijk met Berlijn in 3 dagen.