Gedenkstätte Hohenschönhausen: bezoek aan de voormalige Stasi-gevangenis

Bijgewerkt op 9 oktober 2026

De gedenkplaats Berlin-Hohenschönhausen (Gedenkstätte Berlin-Hohenschönhausen), Genslerstraße 66 (13055 Berlijn), beslaat de voormalige centrale voorarrestgevangenis van de Stasi, de politieke politie van de DDR. De plek ontdek je met een rondleiding van ongeveer 90 minuten, geleid door voormalige politieke gevangenen of historici, terwijl de vaste tentoonstellingen vrij toegankelijk zijn. Elke dag open van 10.00 tot 18.00 uur; de rondleiding kost € 9. De Sovjetbezetter richtte hier in mei 1945 het speciaalkamp nr. 3 in, waar meer dan 16.000 mensen doorheen gingen, en daarna een gevangenis in de kelder van een voormalige grootkeuken. De Stasi nam de plek in 1951 over en hield er tot 1989 zo'n 11.000 mensen vast, eerst in de kelder en later in een nieuw gebouw dat in 1960 klaar was. De gevangenis sloot op 3 oktober 1990, de dag van de hereniging; sinds 1994 functioneert hier de gedenkplaats.

Niet te missen

De rondleiding met een voormalige gevangene

Het hart van het bezoek: na een inleidende film leidt een gids je ongeveer 90 minuten door de gebouwen. Een deel van de rondleidingen wordt gegeven door voormalige politieke gevangenen, die vertellen over hun arrestatie, hun detentie en de verhoren. Het verhaal in de eerste persoon geeft deze plek een kracht die informatiepanelen alleen niet overbrengen.

Het nieuwe gebouw en de cellen

Het werd eind jaren vijftig door gevangenen gebouwd en in 1960 voltooid. Het telt op drie verdiepingen meer dan 100 cellen, meestal eenpersoonscellen, plus een verhoorvleugel. Vanaf de jaren zestig verving de Stasi hier fysiek geweld door psychologische marteling: isolatie en maandenlang herhaalde verhoren om bekentenissen af te dwingen. Tot de gevangenen behoorden de journalist Karl Wilhelm Fricke, de dissident Rudolf Bahro, de schrijver Jürgen Fuchs en de burgerrechtenactiviste Bärbel Bohley.

Het terrein en de verboden zone

Muren, wachttorens, binnenplaatsen en garages: de omheining van de gevangenis is bewaard gebleven. Eromheen vormde een hele wijk een voor burgers verboden zone, waar de Stasi ook een geheim werkkamp had, het "Lager X". Op het terrein bevond zich ook het centrale gevangenisziekenhuis van de Stasi, dat gevangenen uit de hele DDR behandelde.

De vaste tentoonstelling

"Inhaftiert in Hohenschönhausen" (Gevangen in Hohenschönhausen) schetst op 700 m² de politieke vervolging van 1945 tot 1989, met zeldzame voorwerpen, documenten en foto's. Een tweede tentoonstelling, "In Zwangsgemeinschaft", is gewijd aan de gevangen vrouwen die voor onderhoudswerk in de gevangenis werden ingezet. Beide tentoonstellingen zijn gratis en zonder gids te bezoeken, elke dag van 10.00 tot 18.00 uur de eerste en van 10.00 tot 16.00 uur de tweede.

Tijden en tarieven van de rondleidingen

Rondleidingen in het Duits: van maart tot oktober elke dag elk uur van 10.00 tot 16.00 uur; van november tot februari om 11.00, 13.00 en 15.00 uur door de week en elk uur van 10.00 tot 16.00 uur in het weekend. In het Engels: elke dag om 10.40, 12.40 en 14.40 uur. In het Russisch: de eerste zondag van de maand om 14.15 uur. Er is geen openbare rondleiding in het Frans, maar groepen van 7 personen of meer kunnen een rondleiding in het Frans reserveren (€ 110 per groep van maximaal 25 personen). Normaal tarief € 9, gereduceerd € 5, scholieren € 2,50.

Praktische info

Tips

Reserveer je rondleiding in de webshop van de stichting, op de officiële website. Zonder reservering kun je de tentoonstellingen altijd gratis bekijken. Het bezoek wordt aanbevolen vanaf 14 jaar. Niet alle gebouwen zijn volledig toegankelijk voor rolstoelen. Tarieven vastgesteld in oktober 2026. Lees ook: Lichtenberg en het Museum Berlin-Karlshorst.

Hoe er te komen

Genslerstraße 66, 13055 Berlijn (wijk Alt-Hohenschönhausen, district Lichtenberg). Tram M5 tot Freienwalder Straße, of tram M6 en 16 tot Genslerstraße; bus 256 tot Große-Leege-Straße/Freienwalder Straße. De gedenkplaats raadt het S-Bahn-station Hohenschönhausen af. Gratis parkeren voor auto's en touringcars in de directe omgeving. Cafetaria en boekwinkel ter plaatse.